Oliwa extra virgin jest jednym z najbardziej trwałych naturalnych tłuszczów roślinnych. Dzięki obecności naturalnych przeciwutleniaczy, przede wszystkim polifenoli i witaminy E, potrafi przez długi czas zachowywać swoje walory smakowe oraz cenne właściwości.
Nie oznacza to jednak, że jest całkowicie odporna na wpływ otoczenia. Podobnie jak dobre wino, kawa czy przyprawy, oliwa wymaga odpowiedniego przechowywania, aby jak najdłużej zachować swoją świeżość.
Oliwa nie psuje się nagle
Wbrew obiegowym opiniom oliwa nie przechodzi z dnia na dzień ze stanu „idealna” do „zepsuta”. Zachodzą w niej naturalne procesy dojrzewania i powolnego starzenia.
Z czasem może zmieniać się jej kolor, aromat oraz intensywność smaku. Zielone oliwy stopniowo nabierają bardziej złocistych odcieni, a wyraziste nuty świeżo skoszonej trawy czy zielonych owoców stają się łagodniejsze. Jest to naturalna ewolucja produktu i nie świadczy o jego zepsuciu.
Co najbardziej szkodzi oliwie?
Największymi wrogami oliwy są:
- światło,
- tlen,
- wysoka temperatura.
To właśnie te czynniki odpowiadają za przyspieszone starzenie się oliwy i utratę jej walorów sensorycznych.
Dlatego najlepiej przechowywać ją:
- w temperaturze około 15–20°C,
- z dala od źródeł ciepła,
- w zaciemnionym miejscu,
- w szczelnie zamkniętym opakowaniu.
Pozostawianie oliwy na nasłonecznionym blacie kuchennym lub tuż obok kuchenki może mieć większy wpływ na jej jakość niż sam upływ czasu.
Jak sami możemy nieświadomie skrócić trwałość oliwy?
Bardzo często to nie producent, lecz użytkownik przyspiesza proces utraty jakości.
Do najczęstszych błędów należą:
- pozostawianie niedokręconej butelki,
- przelewanie oliwy do niedomytych naczyń,
- wielokrotne otwieranie dużych opakowań bez potrzeby,
- przechowywanie w pobliżu źródeł ciepła,
- wystawianie na działanie promieni słonecznych.
Warto pamiętać, że raz rozpoczęty proces utleniania nie może zostać zatrzymany – można go jedynie spowolnić poprzez odpowiednie przechowywanie.
Uwaga na domowe mieszanki
Szczególną ostrożność należy zachować podczas przygotowywania własnych aromatyzowanych oliw.
Dodawanie do oliwy świeżego czosnku, ziół, papryczek czy innych składników zawierających wodę może znacząco skrócić jej trwałość. Takie mieszanki najlepiej przygotowywać w niewielkich ilościach i spożywać na bieżąco.
Jak rozpoznać oliwę, która utraciła świeżość?
Najlepszym narzędziem jest własny nos i podniebienie.
Świeża oliwa extra virgin powinna oferować aromaty owoców, ziół, liści, warzyw lub świeżego pieczywa – w zależności od odmiany i regionu pochodzenia.
Jeżeli dominują aromaty starego tłuszczu, mokrego kartonu, stęchlizny lub oleju pozostawionego przez długi czas w otwartym naczyniu, oznacza to, że oliwa utraciła swoją pierwotną świeżość.
Podsumowanie
Dobra oliwa extra virgin jest produktem trwałym i przy odpowiednim przechowywaniu przez długi czas zachowuje swoje walory smakowe oraz jakość. Znacznie większe znaczenie niż sama data przydatności mają warunki, w jakich oliwa jest przechowywana po zakupie.
Chroniąc ją przed światłem, tlenem i wysoką temperaturą, możemy przez wiele miesięcy cieszyć się pełnią jej aromatu i charakteru – dokładnie tak, jak zaplanował to producent.
